Ter ere van het 30-jarig bestaan van de Stichting Plaggen Hendrik wordt, in samenwerking met museum Smedekinck, een unieke actie opgezet voor de bouw een historische plaggenhut op het terrein van museum Smedekinck in Zelhem. Bij dit jubileum wil de stichting niet alleen stilst...
Ter ere van het 30-jarig bestaan van de Stichting Plaggen Hendrik wordt, in samenwerking met museum Smedekinck, een unieke actie opgezet voor de bouw een historische plaggenhut op het terrein van museum Smedekinck in Zelhem. Bij dit jubileum wil de stichting niet alleen stilstaan bij haar eigen rijke geschiedenis, maar ook samenwerken aan een duurzame toekomst voor lokale tradities.
De Stichting Plaggen Hendrik heeft in de afgelopen decennia veel bijdrage geleverd aan de lokale folklore. Zo was de stichting verantwoordelijk voor: de uitgave van twee boeken over "Smoks Hanne en Plaggen Hendrik", waarin de verhalen van kruidenvrouw Smoks Hanne en haar zoon Plaggen Hendrik tot leven komen, initiatieven als de Plaggen Hendrik Dag, het Plaggen Hendrik Café, het Plaggen Hendrik Lied, en het Plaggen Hendrik Keurmerk, realisatie van de eikencirkel in de Halle Heide, het planten van een etagelinde in het centrum van Zelhem, en het terugbrengen van het originele beeld van Smoks Hanne naar museum Smedekinck.
Al deze projecten zijn opgezet om het bijzondere verhaal van Zelhem en de streek levend te houden bij jong en oud. Altijd met een knipoog naar folklore en historie.
De Stichting Plaggen Hendrik heeft sinds medio jaren negentig een belangrijke boost gegeven aan de lokale volksverhalen. Inmiddels zijn de figuren van Smoks Hanne en Plaggen Hendrik niet meer weg te denken uit het Zelhemse straatbeeld en hebben veel ondernemers ingehaakt op deze markante dorpsfiguren. Veel mensen weten niet meer dat de meeste "historische" feiten allemaal zijn verzonnen binnen de stichting. Een moderne dorpsmythe dus.
De plaggenhut is belangrijk voor het erfgoed van Zelhem omdat het symbool staat voor een stuk lokale geschiedenis, waarin het harde leven van de armste inwoners en de ontwikkeling van het landschap wordt weerspiegeld. Plaggenhutten waren eenvoudige, deels uitgegraven woningen met een dak van plaggen, waarin grote gezinnen en soms ook dieren onder barre omstandigheden samenwoonden. Ze stonden in heidegebieden en werden vooral bewoond door kolenbranders, dagloners en arme boeren, en markeren zo een realistisch hoofdstuk van de lokale sociale geschiedenis. De Stichting verwijst hiermee uiteraard ook naar vroegere activiteiten.
Smoks Hanne, de beroemde kruidenvrouw uit Zelhem, woonde volgens de overlevering in een eenvoudige plaggenhut aan de rand van het bos bij het Lemkesbeumken. Door deze hut te reconstrueren of te behouden, wordt direct verwezen naar haar leefomgeving en haar rol als raadgeefster en genezeres van de Zelhemse bevolking. De plaggenhut herinnert aan haar eenvoudige leven, het verzamelen van kruiden, en haar bijzondere verschijning in het dorp.
Plaggen Hendrik, zoon (in de legende) van Smoks Hanne, is hét symbool voor de ‘gewone man van de hei’ en zijn veerkracht. Zijn naam en verhalen zijn verbonden aan het leven in en rondom plaggenhutten: harde arbeid, solidariteit, en folklore. Activiteiten en producten zoals het Plaggen Hendrik Café, het lied en de dag, onderstrepen de rol van de plaggenhut als plek waar deze verhalen en tradities samenkomen.
Hoewel er al de nodige fondsen zijn geworven bij diverse cultuurfondsen die het belang van de plaggenhut inzien, is voor het succes van deze actie extra steun nodig. De stichting doet daarom een beroep op lokale ondernemers, sponsors en vooral op de inwoners van Zelhem. Elke bijdrage, groot of klein, helpt om de plaggenhut en het bijbehorende erfgoed bekend te maken bij toekomstige generaties. Samen met museum Smedekinck biedt dit project een mooie kans om lokaal erfgoed te versterken en het Zelhemse saamhorigheidsgevoel te vergroten.
